Nina Simone In Nijmegen

Als Nina Simone in de lente van 1988 in Nijmegen komt wonen, heeft ze een enorme Europese hit gescoord met het nummer My Baby Just Cares For Me. Dit lied neemt ze voor het eerst op in 1958, maar in 1988 wordt het gebruikt voor een reclamevideo van Chanel No. 5. Het nummer wordt een enorme hit en voor het eerst sinds tijden lacht het geluk Nina weer toe.

In de jaren daarvoor verblijft Nina Simone overal en nergens. Na de scheiding van haar man en manager, het verbreken van de banden met de platenmaatschappij en haar steeds militanter wordende rol in de Amerikaanse burgerrechtenbeweging, wil ze de muziekwereld de rug toe keren. Ze emigreert naar Liberia en laat haar muziek carrière voor wat het is.

Als het geld langzaam maar zeker begint op te raken, komt ze via Barbados en Zwitserland uiteindelijk begin jaren tachtig in Parijs. Daar gaat ze weer optreden, in een kleine jazzclub genaamd Aux Trois Mailletz. De optredens in deze club zijn de ene keer briljant – een andere keer houdt Nina het na een kwartiertje al voor gezien. Soms is te dronken om fatsoenlijk te zingen of piano te spelen. Andere keren scheld ze het publiek uit voor van alles en nog wat. Het einde van Nina Simone lijkt dan ook in zicht.

Waarom Nijmegen?
Manager Raymond Gonzalez, gitarist Al Schackman en Gerrit de Bruin, een Nederlandse vriend van haar, besluiten na een optreden in Paris in te grijpen. Het idee is om Nina Simone naar Nijmegen te halen. Daar kan zij tot rust komen. Maar waarom dan uitgerekend Nijmegen? Vanwege de eenvoudige reden dat Gerrit de Bruin in de Waalstad woont en zo Nina in de gaten kan houden om weer structuur in haar leven te krijgen. Volgens De Bruin weet Nina dat dit haar laatste kans zal zijn.

In het appartementencomplex naast het Hotel Belvoir weet Nina een appartement te bemachtigen en in de lente van 1988 neemt ze daar haar intrek. Een van de voordelen van de locatie is dat Nina gebruik mag maken van het zwembad, de tuin en het restaurant van het hotel. Een ander voordeel is dat De Bruin met zijn gezin letterlijk om de hoek van het appartement woont. Langzaam maar zeker gaat het bergopwaarts met Nina Simone.

“De kinderen waren dol op haar en zij op haar beurt vond het heerlijk om bij ons te zijn”, aldus Gerrit De Bruin. “We hadden een groot huis met een enorme tuin, Nina voelde zich daar vrij. Het eten van mijn vrouw vond ze heerlijk. Als ze bij ons was kreeg ze soms de tranen in haar ogen, zo blij was ze. Op verjaardagen bracht ze altijd cadeaus mee. De moeder van mijn eerste kind was jarig, wij zijn er samen heen gegaan en Nina heeft toen een prachtig concert gegeven voor twintig man.”

Ik mag u niet omdat ik geel ben!
Helaas volgen de woedeaanvallen haar ook naar Nijmegen. Zo barst Nina uit in een grote woedeaanval als een zekere Jackie Hammond zich komt voorstellen. Jackie is ingehuurd om Nina Simone gezelschap te houden en voor haar te zorgen. Door de reactie van Nina wil Jackie eigenlijk gelijk omdraaien. Als Jackie de volgende ochtend, op aandringen van De Bruin, besluit om toch nog een nieuwe poging te wagen wordt ze met een glimlach door Nina ontvangen. Jackie blijft uiteindelijk voor Nina zorgen.

Een van de bekendste anekdotes over een woedeaanval vindt plaats in een Japans restaurant. Als het in haar ogen te lang duurt voordat haar bestelling wordt geserveerd valt Nina uit tegen de eigenaar. “U mag me niet omdat ik zwart ben”, blaft Nina de eigenaar toe. “Nee mevrouw, ik mag u niet omdat ik geel ben”, antwoord deze. Zwijgend verlaten De Bruin en Simone vervolgens de zaak.


Gelukkige anonieme tijd
In Nijmegen komt men erachter dat het onvoorspelbare gedrag van Nina Simone wordt veroorzaakt door manisch depressiviteit waar zij aan lijdt. Ondanks deze ellendige ziekte is het volgens De Bruin een gelukkige tijd in Nijmegen. Nina kan een vrij anoniem leven leiden in Nijmegen. Slechts een enkeling herkent haar, maar de meeste Nijmegenaren besteden geen aandacht aan haar. Hierdoor kan Nina gewoon rondfietsen of naar de winkel gaan zonder dat iemand haar lastig valt.

In 1991 verruilt Nina Simone de Waalstad voor Amsterdam. Ze wil meer leven in de brouwerij. In Amsterdam is hieraan geen gebrek. Anderhalf jaar later verhuist Nina Simone naar Zuid-Frankrijk waar ze tot haar dood in 2003 woont. Tot aan haar dood treedt ze nog vele malen op en in 1993 wordt de cd A Single Woman nog uitgegeven. In Nederland wordt het nummer Ain’t Got No, I Got Life in 1998 opnieuw uitgebracht nadat het nummer te horen is in een reclame voor een verzekeringsmaatschappij. Nina Simone overlijdt op zeventigjarige leeftijd aan de gevolgen van borstkanker.

In 2005 neemt een groep Nijmeegse artiesten als eerbetoon aan Nina Simone de cd Nina Simone, Greetings from Nijmegen op.

Door: Erik Nijsten

 

Bronnen:

Nina Simone The Biography, van David Brun-Lambert

https://noisey.vice.com/nl/article/rjmggx/de-nederlandse-jaren-van-nina-simone

http://www.kindamuzik.net/achtergrond/nina-simone/nina-in-nijmegen

Documentaire What Happened, Miss Simone?