Van “Hup Holland hup tot “Po po po po po po po”

 Een introductie in de wereld van muziek en voetbal
Het Europees Kampioenschap voetbal staat eindelijk voor de deur. Door de corona crisis een jaar uitgesteld, maar op 11 juni gaat in Rome de bal rollen. Turkije neemt het dan op tegen Italië. Het Nederlands elftal gaat twee dagen later aan de bak in Amsterdam tegen Oekraïne. Uiteraard vliegen de EK-liedjes ons inmiddels ook van links naar rechts om de oren. Hoogste tijd om eens in de wereld van voetbal en muziek te duiken!

Schreeuwende kelen
Wie de televisie aanzet, kan er bijna niet meer omheen: de bal gaat rollen en het Nederlands elftal trapt er ook weer tegen. Deze keer zingen we niet mee met Welpies of Wuppies, maar gaan we met z’n allen van links naar rechts. Jawel, het Europees Kampioenschap voetbal komt eraan!

Als alles goed blijft gaan qua coronabesmettingen, zal er ook publiek aanwezig zijn bij de meeste wedstrijden. Uiteraard niet de volle stadiums die wij voor de coronacrisis gewend waren, maar genoeg kelen zijn aanwezig om zich schor te schreeuwen en te zingen. En dat is maar goed ook. Want laten we eerlijk zijn, voetbal zonder publiek? Dat is toch niet zoals het hoort. Okay, de dweilorkestjes mogen af en toe best minder en de vuvuzela mag verboden worden. Maar de fans wil je horen schreeuwen en zingen vanaf de tribunes, en niet alleen naast je vanaf de bank in de woonkamer. Geen vervelende spreekkoren uiteraard, maar gewoon liedjes. Want dat de fans kunnen zingen, dat is wel duidelijk.

Zingende fans
Wellicht het meest bekende lied dat door veel fans uit volle borst wordt meegezongen is “You’ll never walk alone”. Hoewel dit nummer in veel stadions wordt gezongen, denk onder andere aan Lee Towers en het Feyenoord Legioen, is het nummer toch vooral aan Liverpool verbonden. De club uit Liverpool adopteerde het nummer nadat de lokale groep Gerry and the Pacemakers er in 1963 een hit mee scoorden. En zeg nu zelf, het is als speler toch ook fantastisch als het lied met zoveel passie wordt gezongen!

De fans van het  Noord-Ierse nationale team kunnen misschien niet worden gerekend tot de allerbeste, maar zeker wel de meest enthousiaste zangers en zangeressen. Buiten de stadions zongen ze voor de Franse politie en ook menig Fransman werd toegezongen. Een van de favoriete nummers die de fans in en buiten de stadions zingen is Sweet Caroline van Neil Daymond. Tijdens het EK 2016 galmde dat nummer meerdere malen van de tribunes af.

Een ander nummer dat door de Noord-Ieren luidkeels werd meegezongen tijdens het EK in 2016 was het nummer Will Grigg’s On Fire. Op de melodie van de jaren negentig dance-klassieker Freed From Desire wordt de spits tijdens elke wedstrijd toegezongen. Maar hielp het? Helaas. Sterker nog: de spits kwam tijdens het gehele EK niet in actie. Zelfs toen in de laatste wedstrijd van Noord-Ierland het al duidelijk was dat het team naar huis moest, gunde de coach hem niet eens een paar speelminuten.

Ook het lied dat Jamie Webster samen met de fans van Liverpool over Virgil van Dijk zingt, is een indrukwekkend voorbeeld van fans die hun spelers toezingen.

Stadion knallers
Bijna elke voetbalploeg komt bij een thuiswedstrijd het veld opgewandeld op de tonen van een bepaald nummer. Vaak is dat het clublied of een stevig nummer als “Eye of the tiger” van Survivor of Queens “We will rock you”. Ook tijdens de rust galmt er vaak één bepaald nummer door het station. Denk aan “Three Little birds” van Bob Marley bij de thuiswedstrijden van Ajax. In Nijmegen wordt de rust bij thuiswedstrijden van N.E.C. steevast afgesloten met “Al mot ik Krupe” van de lokale Nijmeegse buutreedner.

Eén van de echte stadion knallers, die overal ter wereld te horen is, is het nummer “Seven nation army” van White Stripes. Fans van Club Brugge, die als bijnaam The Blue Army worden genoemd, zongen dit overbekende rifje zowel voor, tijdens als na de wedstrijd van AC Milan versus Club Brugge in 2003. De Belgen wonnen met 0-1, waarbij na Seven Nation Army luidkeels door het stadion schalde. Een alternatief clublied was geboren. Een alternatief clublied was geboren.

Toen Club Brugge vervolgens tegen AS Roma aan de bak moest, werd het nummer geadopteerd door de Italianen. De aanvoerder van AS Roma, Francesco Totti, was zwaar onder indruk geraakt toen de Belgische fans het nummer zongen toen hun club de 1-1 scoorde. Totti vertelde later dat hij het “Po po po po po po po” niet meer uit zijn hoofd kreeg. Toen Roma vervolgens in dezelfde wedstrijd de winnende treffer maakte, zongen ook de Italiaanse fans het nummer van The White Stripes. Zij kende de tekst niet maar voor het deuntje volstaat “po po po”. Sindsdien klonk het “po po po” lied zoals het in Italië vaak wordt genoemd, in meerdere Italiaanse stadions en is het min of meer het alternatieve Italiaanse volkslied geworden. Ook buiten Italië is het nummer een vaak gezongen stadion knaller. Tijdens de EK’s van 2008, 2012 en 2016 werd het voor elke wedstrijd in de stations gespeeld.

Voetballers die zanger worden…
Buiten de zingende fans zijn er uiteraard nog de elftallen en spelers. En sommige van hen gaan een stap verder en nemen zelf de microfoon in de hand. Uiteraard met wisselend succes.

Een professionele voetballer die muzikant werd, was Nick Byrne, de zanger van de tienerband Westlife. Hij speelde bij Leeds Utd als keeper in 1995 en heeft ook bij andere clubs verschillende selectie potjes gespeeld. Het succes van Westlife zorgde ervoor dat hij full time muzikant werd.

De bekendste voetballer die uiteindelijk een zeer succesvolle muzikant werd, was Julio Iglesias. Hij was de keeper van Real Madrid, totdat hij tijdens het seizoen 1961 – 1962 een auto-ongeluk kreeg. Einde voetbalcarrière. Naar het schijnt, kreeg hij in het ziekenhuis een gitaar van een verpleegkundige en begon hij met liedjes schrijven. Vrij succesvol, mogen we wel stellen.

In Nederland is Bjorn van de Doelen waarschijnlijk de meeste bekende en succesvolle voetballer die uiteindelijk muzikant is geworden. Op de nog vrij jonge leeftijd van 27 jaar, hing hij zijn voetbalschoenen al aan de wilgen. “Ik keek niet eens de samenvattingen van mijn eigen wedstrijden” vertelde hij in een interview met Santos. “Liever ging ik een beetje pielen op mijn gitaar”. Vervolgens is hij liedjes gaan schrijven en ten gehore gaan brengen. Eerst onder de naam Allez Soldaat, vervolgens als Björn van der Doelen en de Huursoldaten. Inmiddels heeft hij een handvol platen uitgebracht op zijn eigen label. Live babbelt hij met een zwaar Brabants accent de liedjes aan elkaar en is het een absolute top entertainer.

Muzikanten die een balletje trappen…
Omgekeerd zijn er uiteraard ook muzikanten die een aardig balletje kunnen trappen. Of denken dat ze dat kunnen. Rod Steward heeft ooit geprobeerd om als voetballer toegelaten te worden bij de club Brentford. Maar helaas voor Rod werd hij niet goed genoeg bevonden.

Iemand die ook graag een balletje trapte en het liefst in trainingsbroek of -pak rondliep, was Bob Marley. Tijdens een van de vele partijtjes, raakte Bob geblesseerd aan zijn teen. Wat begon als klein wondje ten gevolge van een voetbalblessure, bleek echter een melanoom te zijn. Amputatie van de teen was een mogelijkheid die verdere uitzaaiing had kunnen voorkomen. Vanwege zijn geloofsovertuiging wilde Bob daar niet aan. Vier jaar later overleed de koning van de reggae. Hij werd begraven met zijn gitaar, een knop van een cannabisplant, een ring, een bijbel en… een voetbal.

Support your locals…
Ook zijn er muzikanten die uitgesproken fan zijn van een bepaalde club, maar het voetballen zelf overlaten aan de profs. De broertjes Gallagher van Oasis hebben ruzie over alles, maar beiden steunen al sinds hun kindertijd Manchester City. Ook hun vader was Manchester City fan. De reden hiervoor was dat zijn eigen broers Manchester United fans waren, en ook de vader van Liam en Noel niet vies was van een beetje jennen in de familie. It runs in the family..  

Al lang voordat Renigald Dwight beroemd werd als Elton John, was hij overtuigd aanhanger van de club Watford. Inmiddels is hij erevoorzitter voor het leven. In 2014 werd er bij het stadion zelfs een tribune naar hem vernoemd. Zijn collega Robbie Williams is fan en aandeelhouder van de Engelse club Port Vale.

..or not, maybe, I don’t know…
Eén van de eerste platenhoezen waar een voetballer op staat is Sgt. Pepper Lonely Heartclub band van the Beatles. Op die hoes staan the fab four omringd met grootheden Karl Marx, Marlon Brando, Albert Einstein, Bette Davis, Sophia Loren en Marlène Dietrich. Naast Marlène staat een zekere Albert Stubbins, voetballer van Liverpool. Je zou kunnen denken dat de Beatles dan ook fan waren van Liverpool. Dat is echter te kort door de bocht. In de  begindagen van de band werd het de vier leden verboden door hun manager om zich uit te spreken over eventuele favoriete clubs. . . Dat zou immers schelen in de platenverkoop. Van welke club the fab fout nu echt supporter waren is nooit opgehelderd.

…or support them all!
Van é֖én wereldberoemde rapper weten we dat hij zo’n beetje alle teams wel support: mister Snoop Dogg. Snoop Dogg heeft geposeerd in shirt van onder andere Barcelona, Manchester United, Arsenal, Chelsea en Ajax. Maar ook heeft hij rondgelopen met de nationale teams van Mexico, Kroatië, Spaans en Chili. Misschien j kan hij niet goed kiezen, of hij is echt een mega fan van het spelletje. Of wellicht gaat het alleen om de publiciteit.

Hup Holland Hup
Zoals gezegd staat het EK op het punt te beginnen. Het Nederlands Elftal doet ook weer mee en menig lied zal door het Oranjelegioen worden meegezongen. Eén van de eerste liedjes over het Nederlandse elftal was Hup Holland Hup. Toen in de jaren ‘50 van de vorige eeuw de wedstrijden van het Nederlandse elftal werden uitgezonden door de KRO, werd het nummer tijdens de rust en na afloop van de wedstrijd live gezongen. De coupletten verschilden bij elke uitvoering, maar het refrein bleef altijd hetzelfde. “Hup, Holland hup. Laat de leeuw niet in z’n hempie staan. Hup, Holland hup. Trek het beessie geen pantoffels aan. Hup, Holland hup. Laat je uit ‘t veld niet slaan. Want de leeuw op voetbalschoenen. Durft de hele wereld aan.”

Het nummer was in die tijd heel populair, maar verdween daarna tientallen jaren van de setlist van voetbal meezingers. Toen het Nederlandse elftal in 1988 Europees kampioen werd, zong Freek de Jonge het lied tijdens de finale. Sindsdien is het weer een geliefde meezinger voor het Oranjelegioen.   

Het Nederlands elftal en de koning van de voetballiederen
Buiten Hup Holland hup zijn er nog een enorme hoeveelheid liedjes over, of ter ere van, het Nederlands elftal. Van André van Duin tot Wolter Kroes; allemaal hebben ze ooit een nummer met of over het Nederlands elftal opgenomen. André Hazes spant echt de kroon. “Aan ons is de glorie”, “Samen kunnen wij Europa aan”, “Oranje boven aan”, “Oranje komt er aan”, “Wij houden van Oranje”, “Wij zullen allemaal achter jullie staan”, “Hollanders”, “Nederland Oranjeland” en de “Jonges uit Oranje”. Ja, André was een voetbalfan. Naast bovenstaande nummers, zong hij ook over Johan Cruijff, op het afscheid van onder andere Piet Schrijvers en Willem van Hanegem. Laatstgenoemde nam in de jaren ’70 trouwens zelf ook wel eens de microfoon ter hand.

Carnaval en muziek
Vooral in de jaren ’70 verschenen er veel singles van voetballers. Meestal rondom carnaval. De scheidsrechter Frans Derks wist in 1973 met het nummer “De gele kaart” zowaar een hit te scoren. Samen met Van Hanegem nam hij ook nog de single “Ik ben ik en jij bent jij” op. Twee jaar later bracht voetbalclub FC Den Bosch samen met De Deurzakkers & De Kikvorschen het nummer “Zak es lekker” door uit. Het werd een enorm succes. André van Duin zorgde samen met het Nederlandse elftal in 1980 voor nog een enorme hit. Het nummer “Nederland, die heeft die bal” bereikte de tweede plaats in de Top-40.

Onze selectie
Muziek en voetbal blijken dus onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar welke nummers zijn nu de moeite waard? Uiteraard is dit een kwestie van smaak, of misschien juist van wansmaak. En net als de huidige bondscoach Frank de Boer, houden wij ook vast aan een aantal totaal onzinnige keuzes. Zo kiezen wij uitsluitend voor nummers die op vinyl zijn uitgebracht en in onze verzameling aanwezig zijn. Daarnaast hebben we ons alleen geconcentreerd op Nederlandse voetballers en zangers.

Veel van de huidige spelers die tijdens het komende EK voor het Nederlands elftal uitkomen, vallen door deze belachelijke keuze af. Want zowel Memphis Depay als Quincy Promes hebben al één of meerdere singles uitgebracht. Maar ja, er is geen vinyl versie te bekennen in onze platencollectie. Waarom deze keuzes? Om Johan Cruyff te citeren: “Als ik zou willen dat je het begreep, zou ik het beter hebben uitgelegd.”

Uiteraard spelen wij wel in een traditionele 1-3-4-3 opstelling. Inderdaad, het is weer eens wat anders dan de 1-4-3-3 of de 1-5-3-2. We kiezen voor een degelijke verdediging, met oude rotten die al jaren meedraaien. Op het middenveld hebben we gekozen voor een combinatie van ervaring en frivoliteit. In de aanval willen we graag gebruik maken van originaliteit. Laat de aanvaller hun ding maar doen. Tijd voor ons definitieve muzikale elftal van voetballiederen:    

De verdediging

Op doel moet er natuurlijk een rots in de branding staan, en dat kan er maar één zijn!

André Hazes & het Nederlands elftal – Wij houden van oranje
Na het winnen van de Europese titel in 1988 neemt André Hazes samen met spelers van het Nederlands Elftal de single “Wij houden van Oranje” op. Het lied wordt een hit en bereikt uiteindelijk 2e plaats van de Top 40. Nog altijd is dit één van de ultieme meebrullers tijdens een EK of WK.

Voor de achterhoede valt de keuze op ervaring.

René en Willy van de Kerkhof – Laat me als het effe kan
Om te beginnen selecteren wij René en Willy van de Kerkhof, respectievelijk bijgenaamd De Blinde en de Stofzuiger. Om nu gelijk hun nummers, die zij eind jaren zeventig verschenen uit te brengen als een blinde stofzuiger, gaat wellicht wat ver. Alhoewel, de nummers “Laat me als het effe kan” en hun in 2019 verschenen carnavalsnummer “Ik ben Willy en gij René” zijn geen groeibriljantjes.

Wim van Hanegem en Frans Derks – Ik ben ik, jij bent jij
Net als de broertjes Van de Kerkhof waagde Wim van Hanegem zich in de jaren ’70 ook aan een korte zangcarrière. Samen met de scheidsrechter Frans Derks bracht hij in 1974 het nummer “Ik ben ik, jij bent jij” uit. De Kromme die zingt, het moet niet gekker worden!

Barry Hughes – Ik wil op m’n kop een kamerbreed tapijt
Jawel, het wordt gekker: Een voetbaltrainer uit Wales die een heuse carnavalskraker maakt! In 1981 flikte de toenmalige trainer van Sparta, Barry Hughes, dit kunstje. Samen met de Kwaffeurs bracht hij de single “Ik wil op m’n kop een kamerbreed tapijt’ uit. In het nummer neemt hij zijn eigen kaalheid op de hak. “Anderen zie ik lopen met zo’n kop vol krullend haar. Dan voel ik mij genomen, denk ik had ik dat nou maar. De laatste keer dat ik jarig was kreeg ik voor de grap. Geen borstel, ook geen kammetje maar een zeemlerenlap” Het nummer werd een enorme hit en stond maar liefst 8 weken in de Nederlandse top 40. Ook leverde het nummer hem een reclamecampagne voor Pokon plantenvoeding op. Hughes gaf daarna nog meer singles uit “’t Is om te brullen” “Ik breng geen bloemen voor je mee” en “Happy with Barry”. Maar geen enkel nummer werd zo’n groot succes als zijn carnavalskraker.

Voor het middenveld kiezen wij voor een combinatie van ervaring en talent.

Ruud Gullit – South Africa
In 1988, het jaar dat het Nederlands Elftal het EK won, scoorde Ruud Gullit een grote hit met het nummer “South Africa” samen met de reggaeband Revelation Time. De band is een groot fan van Ruud Gullit en het nummer “Captain Dread” is een eerbetoon aan het feit dat Gullit op dat moment aanvoerder is van het Nederlands elftal. Behalve de titel prijkt ook zijn hoofd op de hoes, maar Gullit zingt verder niet mee op de plaat. Dat gebeurt pas op het nummer “South Africa”. Het is niet Ruuds eerste nummer waarop hij zingt. Vier jaar eerder maakte hij de single “Not The Dancing Kid” dat tot de vierde plek van de nationale hitparade weet te komen. Het nummer South Africa is echter zijn grootste hit

Johan Cruijff – Oei oei oei (dat was me weer een loei)
In 1969 nam Johan Cruijff samen met zanger Peter Koelewijn het nummer “oei oei oei (dat was me weer een loei)” op. Hoewel hij toen al een wereldberoemd voetballer was, blonk hij niet uit in zingen. Pas na een aantal glazen cola-tik overwon Johan zijn zenuwen in de studio om te gaan zingen. Het nummer is uiteindelijk ook in Spanje uitgebracht. Geen Spaanstalige versie, nee, gewoon de Nederlandstalige versie met een hoes met een Barcelona look en feel. Hoewel de meeste Spanjaarden waarschijnlijk geen woord van het nummer hebben verstaan, werd het een enorme hit. Groter zelfs dan in Nederland.

We gaan naar Rome– Simon Tahamata
Na de twee succesvolle WK’s in 1974 en 1978 zou het in 1980 toch wel lukken: Europees kampioen worden in Italië. Ajax-voetballer en Nederlands Elftalspeler Simon Tahamata ging er ook vanuit dat dit toernooi een succes zou worden en dus zong hij “We gaan naar Rome”. Echter, we gingen niet. Oranje werd al in de voorronde uitgeschakeld. Een dergelijk optimisme kan natuurlijk niet ontbreken in de selectie.

André van Duin – Nederland die heeft die bal
Eén van de grootste hits ooit mag natuurlijk niet ontbreken. In 1980 maakte André van Duin samen met het Nederlands Elftal het nummer “Nederland, die heeft de bal” Het nummer werd ter gelegenheid van het EK voetbal van 1980 opgenomen samen met het Nederlands Elftal. Eén van de spelers die ook te horen is, is Simon Tahamata. Als dan ook nog één van laatste regels van het nummer is “Nou, als jullie net zo voetballen als je zingt, kunnen we ‘t wel vergeten!”, dan is dat natuurlijk vragen om problemen.. En inderdaad. Hoewel de single hoog in de hitlijst scoorde, kwam het Nederlandse elftal niet verder dan de groepsronde.

Meindert Talma – Hee, Frenkie de Jong
Na de platen “Eenmaal Oranje” en “Balsturing” verscheen onlangs de derde plaat over voetballers van Meindert Talma. Drie volledige lp’s over voetballen? Is dat niet iets te veel van het goede? Nee, Meindert Talma zorgt drie platen lang stuk voor stuk voor hele toffe en originele liedjes. Zo ook op “Minna”, de titel van het derde deel. Deze keer worden onder andere Arjan Robben, Dirk Kuijt, Memphis Depay en Ed de Goey bezongen. Het vrolijkste liedje gaat over Frenkie de Jong. ”Daar is-ie! In z’n hoodie. Trainingsessie. Met Messi. Hey Frenkie!”

Bjorn van der Doelen – Rust
Als voetballer is hij een harde werker en bloedfanatiek, als muzikant is het Americana-blues met Brabantse tongval en diepgang. Eén van den mooiste nummers van Bjorn van der Doelen is wellicht wel “Rust’ van zijn plaat “De Cowboy, de outlaw, de sheriff en de Hoer”. Een aangrijpend nummer over het verlies van ouders en de tijd die erna volgt. Het nummer eindigt met de prachtige zinnen “.. en hoop, hedde gij nog hoop? Of is da dan geloof? Maar rust, ja gij vindt ooit rust. In het kiendje in oe armen, da gij ’s ochtends wakker kust

Marco van Basten, Frank Rijkaard en de Havenzangers – Het is fijn in Italië te zijn.
Met drievoudig Europees voetballer van het jaar een tweevoudig wereldvoetballer van het jaar Marco van Basten in de gelederen kan het niet fout gaan! Dat dachten de Havenzangers ook, toen zij samen het nummer “Het is fijn in Italië te zijn” opnamen. Nou ja, oordeel zelf en zing vooral mee met regels als “Oh wat is het toch fijn. Om in Italië te zijn. Dromen van Amore. En we hebben geen wedstrijd verloren.” En of Frank Rijkaard de invloeden van The Pixies, waar hij graag naar luistert, heeft laten doorsijpelen in het nummer? Tja, laten we daar maar over zwijgen.

Bronnen en tips:

  • Santos Magazine over voetbalcultuur nummer 5
  • Podcast van de Staantribune (aflevering 119 en 137)
  • goal.com
  • Voor een overzicht van singles uit alle landen en windstreken kijk op de site https://45football.com/ waar een nog altijd niet compleet overzicht van voetbal singles uit de hele wereld